{"id":424,"date":"2018-10-22T12:47:41","date_gmt":"2018-10-22T12:47:41","guid":{"rendered":"https:\/\/www.evdekibakicim.com\/blog\/?p=424"},"modified":"2020-02-10T14:36:32","modified_gmt":"2020-02-10T11:36:32","slug":"cocuklarda-agiz-ve-dis-sagligi-erken-yaslarda-dis-fircalama-aliskanligi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.evdekibakicim.com\/blog\/makale\/cocuklarda-agiz-ve-dis-sagligi-erken-yaslarda-dis-fircalama-aliskanligi\/","title":{"rendered":"\u00c7ocuklarda A\u011f\u0131z ve Di\u015f Sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 : Erken Ya\u015flarda Di\u015f F\u0131r\u00e7alama Al\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131"},"content":{"rendered":"

D\u00fcnya \u00fczerinde her ge\u00e7en g\u00fcn daha faza maddesine dayanan bir besin \u00fcretim trendi oldu\u011funu biliyoruz. Bu nedenle insanlar da ister istemez her g\u00fcn bir\u00e7ok katk\u0131 maddesini ve sentetik \u015feker, karbonhidrat benzeri maddeleri t\u00fcketmek zorunda kal\u0131yor. Bu t\u00fcketim \u00e7ark\u0131n\u0131n ve beslenme al\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n i\u00e7inde maalesef \u00e7ocuklar\u0131m\u0131z da var.<\/p>\n

Geli\u015fim \u00e7a\u011f\u0131nda beslenme konusunun \u00e7ocuklar\u0131n sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6m\u00fcr boyu etkiledi\u011fini biliyoruz. \u00c7ocukken ya\u015fanan en yayg\u0131n sa\u011fl\u0131k sorunlar\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131nda da a\u011f\u0131z ve di\u015f sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ile ilgili ortaya \u00e7\u0131kan problemler geliyor ve bu problemler \u00e7ocuklar\u0131 \u00f6m\u00fcrleri boyunca takip edebiliyor. Zira \u00e7ocuklar\u0131n kal\u0131c\u0131 di\u015fleri hen\u00fcz 5-6 ya\u015flar\u0131ndayken \u00e7\u0131kmaya ba\u015fl\u0131yor ve bir \u00f6m\u00fcr kullan\u0131lmak \u00fczere a\u011f\u0131zda bulunuyor. Bu nedenle di\u015f sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ile ilgili dikkat edilmesi gerekenleri ihmal etmek \u00f6m\u00fcr boyu yerine yenisi gelmeyecek olan di\u015fler i\u00e7in b\u00fcy\u00fck bir tehdit. Bilindi\u011fi \u00fczere di\u015fler, di\u011fer v\u00fccut organlar\u0131m\u0131z\u0131n bir\u00e7o\u011fundan farkl\u0131 olarak bir hasar g\u00f6rd\u00fcklerinde kendilerini yenileyip, tedavi edebilecek yetiye sahip de\u011filler. Bu nedenle di\u015flerde olu\u015fan \u00e7\u00fcr\u00fcklerin dolgu, k\u00f6pr\u00fc gibi y\u00f6ntemlerle \u00f6nce temizlenip sonra doldurulmas\u0131 gerekiyor. Yani bir b\u0131\u00e7ak kesi\u011fi 2 hafta i\u00e7inde kapan\u0131p, deri eski haline d\u00f6nebilirken di\u015flerdeki durum \u00e7ok farkl\u0131 ve ciddi g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor.<\/p>\n

\u00d6zellikle okul \u00f6ncesi d\u00f6nemde \u00e7ocuklara kazand\u0131r\u0131lan al\u0131\u015fkanl\u0131klar i\u00e7inde di\u015f f\u0131r\u00e7alamak kimi aileler taraf\u0131ndan ihmal ediliyor. Bu noktada di\u015f sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ile ilgili s\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131n ba\u015f g\u00f6stermemi\u015f olmas\u0131 b\u00fcy\u00fck etken ancak unutmay\u0131n ki a\u011f\u0131z ve di\u015f sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 problemlerinin temelleri tam da bu d\u00f6nemlerde at\u0131l\u0131yor. Yani mevcut durumda \u00e7ocu\u011funuzun bir di\u015f sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 problemi olmasa da ileride olu\u015facak problemlere zemin haz\u0131rlamak veya bu problemlere kar\u015f\u0131 engel olmak biz yeti\u015fkinlerin ve ebeveynlerin elinde.  \u00d6zellikle \u00e7ocuklara kazand\u0131r\u0131lacak di\u015f f\u0131r\u00e7alama al\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 konusunda \u0131srarc\u0131 olmak bu noktada \u00e7ok \u00f6nemli.<\/p>\n

Di\u015f f\u0131r\u00e7alamay\u0131 \u00e7ocuklar\u0131m\u0131za yemek yemek, su i\u00e7mek gibi bir al\u0131\u015fkanl\u0131k \u015feklinde a\u015f\u0131lamad\u0131\u011f\u0131m\u0131z s\u00fcrece \u00e7ocuklar ilerleyen ya\u015flarda bunu genellikle ihmal ediyorlar ve di\u015f sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 problemlerine davetiye \u00e7\u0131kar\u0131yorlar. Yemek gibi bir al\u0131\u015fkanl\u0131k demi\u015fken, a\u011f\u0131z ve di\u015f sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ile do\u011frudan ilgili olan beslenme al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131n\u0131n da kritik \u00f6neme sahip oldu\u011funu bir kere daha hat\u0131rlatal\u0131m.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

 <\/h2>\n

\u00c7ocuklara A\u011f\u0131z ve Di\u015f Sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 Al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131 Nas\u0131l A\u015f\u0131lan\u0131r ? <\/strong><\/h2>\n

Daha \u00f6nce de belirtti\u011fimiz gibi \u00e7ocuklar\u0131n hen\u00fcz erken ya\u015flar\u0131nda di\u015f sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 korumayla alakal\u0131 al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131 ( beslenme dahil) kazanmalar\u0131 asl\u0131nda \u00f6m\u00fcr boyu \u00e7\u00fcr\u00fck olu\u015fumunu engellemek ad\u0131na etkilidir. Zira \u00e7ocuk ya\u015flarda \u00e7ocuklara kazand\u0131r\u0131lan yararl\u0131 beslenme ve di\u015f f\u0131r\u00e7alama gibi al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131 \u00e7ocu\u011funuzun sa\u011fl\u0131\u011f\u0131na yap\u0131lan bir yat\u0131r\u0131m olarak d\u00fc\u015f\u00fcnebilirsiniz.<\/p>\n

Bu noktada \u00e7ocuklarda \u00e7\u00fcr\u00fck olu\u015fumunu engellemede kilit nokta \u00e7ocuklara verilecek a\u011f\u0131z ve di\u015f sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 e\u011fitimidir. Bu e\u011fitimin i\u00e7inde do\u011fru beslenmeden, nas\u0131l di\u015f f\u0131r\u00e7alanaca\u011f\u0131na kadar bir\u00e7ok unsur \u00e7ocu\u011fa aktar\u0131lmal\u0131d\u0131r. Bunlar\u0131 aktar\u0131rken de hayatlar\u0131n\u0131n bir par\u00e7as\u0131 oldu\u011funu s\u00fcrekli hat\u0131rlatmak gerekir. Beslenme ve di\u015f f\u0131r\u00e7alama al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131 bir yandan hayatlar\u0131nda rutin iken di\u011fer yandan da kritik \u00f6neme sahip eylemler oldu\u011funu \u00e7ocu\u011funuza s\u0131k s\u0131k telkin edebilirsiniz. Bu noktada ebeveynlerinde bu al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131 kazanm\u0131\u015f bireyler olmas\u0131 \u00e7ok \u00f6nemlidir. E\u011fer siz \u2013 \u015fayet ihmal ediyorsan\u0131z – kendi hayat\u0131n\u0131zda a\u011f\u0131z ve di\u015f sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 konusunda belli de\u011fi\u015fiklikleri rutine ba\u011flay\u0131p, bunlar\u0131 \u00e7ocu\u011funuzun g\u00f6z\u00fc \u00f6n\u00fcnde tatbik ederseniz (m\u00fcmk\u00fcnse beraber di\u015f f\u0131r\u00e7alamak, \u00e7ocukla benzer bir beslenme d\u00fczeni oturtmak vb.) \u00e7ocuklar sizi idol ald\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in bu al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131 kazanmaktan dolay\u0131 iyi hissedeceklerdir.<\/p>\n

Not: \u00c7ocuklar\u0131n\u0131za di\u015f f\u0131r\u00e7alama al\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 kazand\u0131r\u0131rken \u00e7ocu\u011fun kendi d\u0131\u015f f\u0131r\u00e7as\u0131n\u0131 se\u00e7mesine izin vermek ve bu konuda sorumlulu\u011fu ona b\u0131rak\u0131p \u00f6n\u00fcne ho\u015funa gidebilecek se\u00e7enekler sunmak di\u015f f\u0131r\u00e7alama aktivitesini \u00e7ocuk i\u00e7in \u00e7ok daha e\u011flenceli bir hale getirece\u011finden, s\u00fcreklilik i\u00e7in b\u00fcy\u00fck katk\u0131 sa\u011flayacakt\u0131r.<\/p>\n

Bu sayede di\u015f sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 konusunda yap\u0131lmas\u0131 gerekenleri g\u00fcnl\u00fck hayatlar\u0131n\u0131n i\u00e7inde bir k\u00fclfet olarak de\u011fil tam aksine bir gereklilik olarak g\u00f6receklerdir. Ayn\u0131 \u015fekilde \u00e7ocuklar\u0131n beslenme al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131n\u0131 da di\u015f sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 korumaya y\u00f6nelik olarak ayarlaman\u0131z m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Asl\u0131nda di\u015f sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 yarar\u0131na olan beslenme \u015fekilleri do\u011frudan v\u00fccudun genel sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in de faydal\u0131d\u0131r. Zaten insan fizyolojisi ele al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda birazdan sayaca\u011f\u0131m\u0131z di\u015f sa\u011f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 tehdit eden g\u0131dalar\u0131n genel sa\u011fl\u0131k a\u00e7\u0131s\u0131ndan da ne kadar zararl\u0131 oldu\u011funu g\u00f6receksiniz.<\/p>\n

Bu anlamda di\u015f sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 konusunda tehdit olu\u015fturan ve beslenme al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131ndan \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 gerekli olan en pop\u00fcler ve \u00e7ocuklar taraf\u0131ndan da \u00e7ok sevilen g\u0131dalar\u0131n ba\u015f\u0131nda \u00e7ikolata ve \u015feker i\u00e7eren \u00fcr\u00fcnler geliyor. Halihaz\u0131rda i\u00e7erdikleri karbonhidratlar, trans ya\u011flar ve y\u00fcksek kalori nedeniyle zaten \u00e7ocuk geli\u015fimi a\u00e7\u0131s\u0131ndan olduk\u00e7a zararl\u0131 olan bu t\u00fcr g\u0131dalar\u0131 m\u00fcmk\u00fcnse \u00e7ocuklar\u0131n beslenme al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131ndan tamamen silmek gerekiyor. \u015eayet bu t\u00fcr g\u0131dalar\u0131 beslenme \u015feklinden tamamen silemiyorsak m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funca az t\u00fcketilmesi i\u00e7in u\u011fra\u015fmak \u00f6nemli.<\/p>\n

\u015eekerli g\u0131dalar\u0131 takiben yine \u00e7ocuklar taraf\u0131ndan s\u0131kl\u0131kla t\u00fcketilen cipsler de a\u011f\u0131z ve di\u015f sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in b\u00fcy\u00fck tehdit olu\u015fturuyor. Y\u00fcksek trans ya\u011f ve ni\u015fasta i\u00e7eren cips ve kraker benzeri at\u0131\u015ft\u0131rmal\u0131klar\u0131n di\u015flerde \u00e7\u00fcr\u00fck olu\u015fumuna zemin haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 bilinirken yine a\u015f\u0131r\u0131 ya\u011f ve kalori bar\u0131nd\u0131rmalar\u0131, katk\u0131 maddeli tuz ve \u015fekerlerden \u00fcretilmeleri ile \u00e7ocuk geli\u015fimi i\u00e7in k\u00f6t\u00fc sonu\u00e7lar do\u011furacak bir\u00e7ok \u00f6zelli\u011fi de sahiptirler. Yine bu t\u00fcr g\u0131dalar\u0131n yan\u0131nda s\u0131kl\u0131kla t\u00fcketildi\u011fine \u015fahit oldu\u011fumuz ve her anlamda sa\u011fl\u0131k i\u00e7in b\u00fcy\u00fck bir tehdit olan kola ve \u015fekerli-gazl\u0131 i\u00e7eceklerin de kesinlikle \u00e7ocuklar\u0131n diyetinden \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 gerekiyor.<\/p>\n

G\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc \u00fczere zaten sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir diyette yeri olmayan a\u015f\u0131r\u0131 trans ya\u011f, ni\u015fasta, karbonhidrat, tuz ve \u015feker i\u00e7eren g\u0131dalar\u0131n di\u015f sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 konusunda da b\u00fcy\u00fck zararlar\u0131 var. Bu anlamda \u00e7ocuklar\u0131m\u0131z\u0131n beslenme al\u0131\u015fkanlar\u0131 da en az di\u015f f\u0131r\u00e7alama al\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 kadar \u00f6nemli.<\/p>\n

\"\"
\n <\/p>\n

Di\u015f Sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 Korumak \u0130\u00e7in Beslenme Taktikleri <\/strong><\/h2>\n

Hem yeti\u015fkinlerde hem de \u00e7ocuklarda di\u015f sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 korumak i\u00e7in evinizde bulundurdu\u011funuz g\u0131dalar\u0131n \u00f6nemini vurgulad\u0131ktan sonra \u015fimdi daha \u00e7ok hangi g\u0131dalar\u0131n t\u00fcketilmesi halinde a\u011f\u0131z ve di\u015f sa\u011fl\u0131\u011f\u0131nda geli\u015fme sa\u011flanabilece\u011finden bahsedelim.<\/p>\n

Tahmin edebilece\u011finiz gibi sebze ve meyveler burada yine devreye giriyor. \u00d6zellikle bol sulu meyve ve sebzelerin t\u00fcketilmesi di\u015f sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 korumak ad\u0131na olduk\u00e7a faydal\u0131. Fakat bu noktada konsantre \u015feker oran\u0131 y\u00fcksek muz ve kuru \u00fcz\u00fcm gibi meyvelerin de \u00e7ok s\u0131k t\u00fcketilmemesine \u00f6zen g\u00f6sterin.<\/p>\n

Cips, kraker yerine \u00e7ocuklar\u0131n\u0131za at\u0131\u015ft\u0131rmal\u0131k olarak peynir t\u00fcketmesini tavsiye edebilirsiniz. \u00d6zellikle cheddar peyniri veya di\u011fer ka\u015far t\u00fcrleri t\u00fck\u00fcr\u00fck bezlerini \u00e7al\u0131\u015ft\u0131raca\u011f\u0131ndan di\u015flerde kalan yemek partik\u00fcllerinin temizlenmesinde yard\u0131mc\u0131 olacakt\u0131r.<\/p>\n

Ve tabii \u00e7ocuklar\u0131n kemik geli\u015fiminden ba\u015flamak \u00fczere bir\u00e7ok noktada katk\u0131 sa\u011flayan s\u00fct ve s\u00fct \u00fcr\u00fcnleri di\u015f sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan da m\u00fcthi\u015f derecede faydal\u0131 g\u0131dalar olarak bu konuda zirvede duruyor diyebiliriz. Bir bardak s\u00fctte 300 miligram gibi y\u00fcksek derecede kalsiyum bulunmas\u0131n\u0131n yan\u0131nda di\u011fer s\u00fct \u00fcr\u00fcnlerinin de kemik ve di\u015fleri g\u00fc\u00e7lendirdi\u011fini biliyoruz. S\u00fct \u00fcr\u00fcnleri ve \u00f6zellikle beyaz peynirin i\u00e7erdi\u011fi kalsiyum ve fosfor ile di\u015fleri g\u00fc\u00e7lendirirken \u00e7\u00fcr\u00fcklere kar\u015f\u0131 da sava\u015fmas\u0131n\u0131 sa\u011flayan proteinlere sahip olmas\u0131 bu peyniri bir ad\u0131m \u00f6ne \u00e7\u0131kar\u0131yor. Bu proteinler sayesinde di\u015f minesi \u00fczerinde koruyucu bir tabaka olu\u015fturan beyaz peynir bu sayede \u00e7\u00fcr\u00fcklere kar\u015f\u0131 g\u00fc\u00e7l\u00fc bir koruma sa\u011fl\u0131yor.<\/p>\n

Not: <\/strong>Daha \u00f6nce bahsetti\u011fimiz gibi e\u011fer \u00e7ocuklar\u0131n\u0131z\u0131n \u015fekerli g\u0131dalar\u0131 t\u00fcketmesine tamamen engel olmak m\u00fcmk\u00fcn olmuyorsa, bu t\u00fcr g\u0131dalar t\u00fcketildikten sonra \u00e7ocuklar\u0131n\u0131z\u0131n s\u00fct i\u00e7mesini sa\u011flayabilirsiniz. \u00c7\u00fcnk\u00fc s\u00fct\u00fcn i\u00e7erdi\u011fi kalsiyum \u00f6zellikle \u015fekerli g\u0131dalardan sonra di\u015flerin temizlenmesi konusunda b\u00fcy\u00fck katk\u0131 sa\u011flamaktad\u0131r. \u00d6zellikle gazl\u0131 i\u00e7eceklerin yerine s\u00fct tercih edilmesi bu noktada \u00f6nemlidir.<\/p>\n

Son olarak, burada \u00e7ocuklar\u0131 baz alarak bahsedilen di\u015f sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 korumaya y\u00f6nelik eylemler, t\u00fcm yeti\u015fkinler i\u00e7in de ge\u00e7erlidir.   <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

D\u00fcnya \u00fczerinde her ge\u00e7en g\u00fcn daha faza maddesine dayanan bir besin \u00fcretim trendi oldu\u011funu biliyoruz. Bu nedenle insanlar da ister istemez her g\u00fcn bir\u00e7ok katk\u0131 maddesini ve sentetik \u015feker, karbonhidrat…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":-1,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[90],"tags":[13,11],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.evdekibakicim.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/424"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.evdekibakicim.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.evdekibakicim.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.evdekibakicim.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.evdekibakicim.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=424"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.evdekibakicim.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/424\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1189,"href":"https:\/\/www.evdekibakicim.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/424\/revisions\/1189"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.evdekibakicim.com\/blog\/wp-json\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.evdekibakicim.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=424"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.evdekibakicim.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=424"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.evdekibakicim.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=424"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}