{"id":338,"date":"2018-09-28T08:19:45","date_gmt":"2018-09-28T08:19:45","guid":{"rendered":"https:\/\/www.evdekibakicim.com\/blog\/?p=338"},"modified":"2020-01-31T17:52:35","modified_gmt":"2020-01-31T14:52:35","slug":"down-sendromu-hakkinda-her-sey","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.evdekibakicim.com\/blog\/makale\/down-sendromu-hakkinda-her-sey\/","title":{"rendered":"Down Sendromu Hakk\u0131nda Her \u015eey"},"content":{"rendered":"

Genetik d\u00fczensizliklerin neden oldu\u011fu bir farkl\u0131l\u0131kt\u0131r. Bir\u00e7ok insan, Down sendromu<\/strong> farkl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 hastal\u0131k zanneder. Oysaki bu do\u011fru de\u011fildir. Yakla\u015f\u0131k olarak her 800 do\u011fumda g\u00f6r\u00fclen bu durumun nedeni, fazladan insanlarda 21. Kromozomun<\/strong> bulunmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n

\u015eu ana kadar bilim d\u00fcnyas\u0131nda bu farkl\u0131l\u0131\u011f\u0131n nedeni bulunamam\u0131\u015ft\u0131r. Herhangi bir topluma ya da \u00fclkeye \u00f6zg\u00fc bir farkl\u0131l\u0131k<\/em> de\u011fildir. Her \u00fclkeden ve her toplumdan insanda g\u00f6r\u00fclebilir.<\/p>\n

Yap\u0131lan bir ara\u015ft\u0131rmaya g\u00f6re, d\u00fcnyada yakla\u015f\u0131k olarak 6 milyondan fazla ki\u015fide bu farkl\u0131l\u0131k<\/em> bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n

D\u00fcnyada bu sendroma sahip olan insanlara y\u00f6nelik, fark\u0131ndal\u0131k kampanyalar\u0131 art\u0131\u015f g\u00f6stermektedir. Bunun nedeni ise bir\u00e7ok insan\u0131n, sendroma sahip olan insanlara kar\u015f\u0131 \u00f6n yarg\u0131l\u0131 davranmalar\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Oysaki bu insanlar\u0131n da sevgiye ve ilgiye ihtiya\u00e7lar\u0131 vard\u0131r. T\u0131pk\u0131 normal insanlarda oldu\u011fu gibi.<\/p>\n

Ya\u015fanan s\u0131k\u0131nt\u0131lardan bir tanesi de, bu ki\u015filerin \u00f6zel e\u011fitim ihtiyac\u0131d\u0131r. Zekalar\u0131, normal insanlardan daha geri oldu\u011fu gibi, \u00f6zel e\u011fitime<\/strong> ihtiya\u00e7lar\u0131 vard\u0131r.<\/p>\n

\u00dclkemizde son y\u0131llarda, fark\u0131ndal\u0131k ad\u0131na bir\u00e7ok seminer ve etkinlikler d\u00fczenleniyor. E\u011fitimin yan\u0131 s\u0131ra, down sendromuna <\/strong>sahip olan ki\u015filerin de i\u015f d\u00fcnyas\u0131nda yerlerini alabilmeleri i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fmalar yap\u0131l\u0131yor.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

\u015eu anda T\u00fcrkiye\u2019nin muhtelif yerlerinde, yaln\u0131zca bu sendroma sahip olan ki\u015filerin i\u015fletti\u011fi kafe tarz\u0131 i\u015fletmeler yayg\u0131nla\u015fm\u0131\u015f durumdad\u0131r.<\/p>\n

\u0130nternet ortam\u0131nda da seslerinin duyurulabilmesi i\u00e7in bir\u00e7ok site ve blog olu\u015fumlar\u0131 da kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kmaktad\u0131r.<\/p>\n

G\u00fcn\u00fcm\u00fczde bir\u00e7ok dernek de, bu alanda faaliyet g\u00f6stermektedir. Bu derneklerin fark\u0131ndal\u0131k<\/em> olu\u015fturmak ad\u0131na d\u00fczenledikleri etkinlikler de, son y\u0131llarda olduk\u00e7a fazlala\u015fm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

Seminerlere ve etkinliklere kat\u0131larak, bu ki\u015filere destek olabilirsiniz. Fark\u0131ndal\u0131k projelerinin<\/em> son y\u0131llarda yayg\u0131nla\u015fmas\u0131 ile birlikte, di\u011fer insanlar\u0131n da bu ki\u015filere olan ilgilerinin artt\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyebiliriz.<\/p>\n

Mesela daha \u00f6nce de belirtti\u011fimiz gibi sendroma sahip olan ki\u015filerin a\u00e7t\u0131klar\u0131 kafelere yo\u011fun ilgi mevcuttur.<\/p>\n

\u0130nternet \u00fczerinden sat\u0131lan ve bu ki\u015filerin yapm\u0131\u015f olduklar\u0131 \u00fcr\u00fcnler de, y\u00fcksek sat\u0131\u015f rakamlar\u0131n\u0131 yakalam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

Toplumuzun bir sorunu olarak g\u00f6r\u00fclen bu farkl\u0131l\u0131k, bir\u00e7ok insan taraf\u0131ndan art\u0131k ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bir \u015fekilde \u00f6\u011frenilmi\u015ftir diyebiliriz. Ancak hala bu farkl\u0131l\u0131\u011f\u0131 bir hastal\u0131k olarak g\u00f6ren ve bu insanlara \u00f6n yarg\u0131 ile yakla\u015fan bir kesimden de s\u00f6z edebiliriz.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

\"\"<\/h2>\n

Down Sendromu Nedir?<\/strong><\/h2>\n

Yukar\u0131da k\u0131saca bu farkl\u0131l\u0131ktan bahsettik. \u0130sterseniz gelin ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bir \u015fekilde, down sendromu<\/strong> nedir maddeler halinde inceleyelim.<\/p>\n

    \n
  • Fazladan 21. Kromozoma sahiptirler.<\/li>\n
  • Her ne kadar di\u011fer insanlardan farkl\u0131 olsalar da, kendi aralar\u0131nda da farkl\u0131l\u0131klar\u0131 mevcuttur. Yaln\u0131zca, d\u0131\u015f g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015fleri birbirlerine benzer.<\/li>\n
  • Di\u011fer insanlardan farklar\u0131, yaln\u0131zca zihinsel olarak biraz daha yava\u015f geli\u015fmeleridir.<\/li>\n
  • Bu sendroma sahip olan ki\u015filerin de ihtiya\u00e7lar\u0131, di\u011fer insanlar\u0131n ihtiya\u00e7lar\u0131 gibidir.<\/li>\n
  • Okul ortam\u0131n\u0131n iyi olmas\u0131na, di\u011fer insanlardan daha \u00e7ok ihtiya\u00e7lar\u0131 vard\u0131r. Bu sebepten dolay\u0131, d\u00fcnya genelinde, down sendromu<\/strong> farkl\u0131l\u0131\u011f\u0131na sahip olan insanlara, \u00f6zel e\u011fitim verilmektedir.<\/li>\n<\/ul>\n

    Down Sendromu Ka\u00e7 Ya\u015f\u0131na Kadar Ya\u015far<\/strong><\/h2>\n

    Ortalama ya\u015fam s\u00fcreleri 45 y\u0131l kadard\u0131r. Ancak bu rakam, \u00fclkelere ve toplumlara g\u00f6re de\u011fi\u015fkenlik g\u00f6sterebilir. Down sendromu<\/strong> ka\u00e7 ya\u015f\u0131na kadar ya\u015far sorusuna, di\u011fer insanlardan 10 ya da 20 y\u0131l daha az cevab\u0131n\u0131 da verebiliriz.<\/p>\n

    Genelde \u00e7ocuklar\u0131n %40 ya da %45\u2019inde, erken ya\u015flarda kalp sorunlar\u0131 ortaya \u00e7\u0131kabilmektedir.<\/p>\n

    Ayr\u0131ca down sendromu<\/strong> sahibi ki\u015filerin l\u00f6semi hastal\u0131\u011f\u0131na yakalanma riskleri, di\u011fer insanlara oranla daha fazlad\u0131r. Genelde l\u00f6semi hastal\u0131\u011f\u0131 \u00e7ocukluk \u00e7a\u011flar\u0131nda g\u00f6r\u00fcl\u00fcr.<\/p>\n

    Yukar\u0131da sayd\u0131\u011f\u0131m\u0131z hastal\u0131klara yakaland\u0131klar\u0131nda ise ne yaz\u0131k ki, bir\u00e7o\u011fu hayat\u0131n\u0131 kaybetmektedir. Ayr\u0131ca enfeksiyonlara kar\u015f\u0131 da son derece dayan\u0131ks\u0131zd\u0131rlar. Ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k sistemleri, normal insanlara g\u00f6re daha zay\u0131ft\u0131r.<\/p>\n

    Enfeksiyonlar en aza indirilebilirse, ya\u015fam s\u00fcrelerinin uzat\u0131lmas\u0131 da m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. T\u0131p<\/em> biliminin geli\u015fmesi sayesinde, nispeten ya\u015fam s\u00fcreleri, biraz daha uzat\u0131labilmi\u015ftir.<\/p>\n

    Down sendromu<\/strong> olan ki\u015filerde g\u00f6r\u00fcnen en tehlikeli hastal\u0131k, Alzheimer hastal\u0131\u011f\u0131d\u0131r. \u00c7ok gen\u00e7 ya\u015flarda bu hastal\u0131\u011fa yakalan\u0131rlar.<\/p>\n

    Ortalama ya\u015fam s\u00fcresi 45 y\u0131l olsa da baz\u0131 ki\u015filer, 80 ya\u015f\u0131na kadar ya\u015fayabilmektedir. Yukar\u0131da da bahsetti\u011fimiz gibi ya\u015fam s\u00fcrelerinin uzun olmas\u0131; i\u00e7inde bulunulan topluma, fiziksel ko\u015fullara ve g\u00f6sterilen ilgiye ba\u011fl\u0131 olan bir durumdur.<\/p>\n

    Down Sendromu Belirtileri<\/strong><\/h2>\n

    Belirtiler, \u00e7o\u011funlukla bu sendroma sahip olanlarda ayn\u0131d\u0131r. Down sendromu belirtileri konusunu maddeler halinde a\u00e7\u0131klamak san\u0131r\u0131z daha anla\u015f\u0131l\u0131r olacakt\u0131r.<\/p>\n

      \n
    • Farkl\u0131 bir y\u00fcz g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fcne sahiptirler. Yani di\u011fer bebeklerden farkl\u0131 bir g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015fe sahiptirler.<\/li>\n
    • Normalden k\u00fc\u00e7\u00fck bir ba\u015f yap\u0131s\u0131, ense k\u0131sm\u0131 yass\u0131 ve kulaklar ba\u015f k\u0131sm\u0131na g\u00f6re daha k\u00fc\u00e7\u00fckt\u00fcr.<\/li>\n
    • G\u00f6zler birbirlerinden ayr\u0131d\u0131r ve \u00e7ekik g\u00f6z gibi g\u00f6r\u00fcnmektedir.<\/li>\n
    • En belirgin \u00f6zelliklerden bir tanesi de dil k\u0131sm\u0131d\u0131r. Dil, normalden daha geni\u015ftir ve bu y\u00fczden down sendromu<\/strong> olan ki\u015filer, konu\u015fma g\u00fc\u00e7l\u00fc\u011f\u00fc \u00e7ekerler.<\/li>\n
    • Eller normalden daha geni\u015ftir ve olmas\u0131 gerekenden daha k\u0131sad\u0131r. K\u0131sa parmaklara sahiptirler ve normalden daha tombul bir yap\u0131ya sahiptir.<\/li>\n
    • Bu \u015fekilde do\u011fan bebeklerin ser\u00e7e parmaklar\u0131, i\u00e7e do\u011fru k\u0131vr\u0131ml\u0131 bir yap\u0131dad\u0131r. T\u0131knaz ve k\u0131sa bir v\u00fccut yap\u0131s\u0131na sahiptirler.<\/li>\n
    • Zeka seviyelerinin geri olmas\u0131, sonradan anla\u015f\u0131lan bir durumdur.<\/li>\n
    • Bu sendroma sahip olan bebekler genelde, solunum yollar\u0131 enfeksiyonlar\u0131 ve kalp bozukluklar\u0131 sebebiyle \u00f6l\u00fcm riski ta\u015f\u0131rlar.<\/li>\n
    • Bas\u0131k bir burun yap\u0131s\u0131na sahiptirler. Burun kemerleri, olmas\u0131 gerekenden daha bas\u0131kt\u0131r.<\/li>\n
    • E\u011fik g\u00f6z \u00e7izgilerine sahiptirler ve kas tonular\u0131 d\u00fc\u015f\u00fckt\u00fcr.<\/li>\n
    • Son olarak ise g\u00f6z i\u00e7lerinde beyaz renkte noktalar vard\u0131r.<\/li>\n<\/ul>\n

      \"\"<\/h2>\n

      Down Sendromu Neden Olur?<\/strong><\/h2>\n

      Sa\u011fl\u0131kl\u0131 olarak do\u011fan insanlarda 46 adet kromozom bulunur. Bu kromozomlar \u00e7ift halde ifade edilir. Yani sa\u011fl\u0131kl\u0131 do\u011fan bir bebekte 23 \u00e7ift kromozom vard\u0131r. Down sendromu<\/strong> olan bir bebekte ise 21. Kromozom, fazladan bulunur. Yani 46 yerine 47 adet kromozomla d\u00fcnyaya gelirler.<\/p>\n

      Down sendromu<\/strong> neden olur sorusuna verilecek olan k\u0131sa cevap bu olsa da, geni\u015f anlamda biz bu ba\u015fl\u0131k alt\u0131nda di\u011fer nedenleri de inceleyece\u011fiz.<\/p>\n

      T\u0131p dilinde<\/em> Trizomi 21 ya da Mongolizm isimleri olarak adland\u0131r\u0131l\u0131r. ba\u015fta da belirtti\u011fimiz gibi genetik bir farkl\u0131l\u0131k olarak kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. \u00c7o\u011fu ki\u015finin sand\u0131\u011f\u0131 \u00fczere bir hastal\u0131k de\u011fildir. Ancak bu genetik farkl\u0131l\u0131k, sendroma sahip olanlar a\u00e7\u0131s\u0131ndan bir dezavantajd\u0131r.<\/p>\n

      Hamileli\u011fin 11. Ve 14. Haftalar\u0131nda, uzman doktorlar taraf\u0131ndan tespit edilebilir. Ultrason y\u00f6ntemi ve ense deri saydaml\u0131\u011f\u0131 ad\u0131 verilen y\u00f6ntemlerin uygulanmas\u0131 ile do\u011facak olan bebekteki risk oran\u0131na bak\u0131l\u0131r. \u0130kili tarama testi ad\u0131 verilen bu y\u00f6ntemlerin d\u0131\u015f\u0131nda, ilave olarak kan testi de uygulan\u0131r. B\u00f6ylelikle do\u011facak olan bebe\u011fin, down sendromu<\/strong> olup olmad\u0131\u011f\u0131 y\u00fcksek oranda tespit edilebilir.<\/p>\n

      Anne Ya\u015f\u0131n\u0131n Etkisi<\/strong><\/h2>\n

      Anne ya\u015f\u0131n\u0131n etkisi, riski ta\u015f\u0131y\u0131p ta\u015f\u0131mad\u0131\u011f\u0131, bir tart\u0131\u015fma konusu olmas\u0131na ra\u011fmen, yap\u0131lan son ara\u015ft\u0131rmalarda bu fakt\u00f6r\u00fcn y\u00fcksek oranda etkili oldu\u011fu kan\u0131tlanm\u0131\u015ft\u0131r. Mesela 35 ya\u015f\u0131nda anne olan birisinin 250 do\u011fumda bir \u00e7\u0131kma riski olurken, 40 ya\u015f\u0131nda anne olan birisinin riski, 100 do\u011fumda birdir. G\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc \u00fczere ya\u015f artt\u0131k\u00e7a, risk y\u00fckselmektedir.<\/p>\n

      Bir di\u011fer soru da akraba evlili\u011fidir<\/strong>. Ancak san\u0131ld\u0131\u011f\u0131 gibi akraba evliliklerinde bebeklerde ba\u015fka sorunlar meydana gelir.<\/p>\n

      Tedavisi Var M\u0131d\u0131r?<\/strong><\/h2>\n

      \u015eu anda bilinen hi\u00e7bir tedavisi yoktur. Ancak bu alanda ara\u015ft\u0131rmalar devam etmektedir. Her ne kadar tedavisi \u015fu anda olmasa da, ya\u015fam kalitesinin iyile\u015ftirilmesi<\/em> ve ya\u015fam s\u00fcresinin uzat\u0131lmas\u0131 ad\u0131na baz\u0131 eylemlerin yap\u0131lmas\u0131 gerekir.<\/p>\n

      G\u00fcn\u00fcm\u00fczde bu eylemler ba\u015far\u0131 ile yerine getirilmektedir. Sendroma sahip olan insanlar\u0131n, daha \u00f6nce de belirtti\u011fimiz gibi \u00f6zel ilgiye ihtiya\u00e7lar\u0131 vard\u0131r.<\/p>\n

      Fark\u0131ndal\u0131\u011f\u0131n yarat\u0131lmas\u0131 ad\u0131na, d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda bu farkl\u0131l\u0131\u011fa dikkat \u00e7ekiliyor ve sendroma sahip olan insanlar\u0131n ya\u015fam s\u00fcreleri, eskiye oranla biraz daha fazla olabiliyor.<\/p>\n

      \"\"<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

      Genetik d\u00fczensizliklerin neden oldu\u011fu bir farkl\u0131l\u0131kt\u0131r. Bir\u00e7ok insan, Down sendromu farkl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 hastal\u0131k zanneder. Oysaki bu do\u011fru de\u011fildir. Yakla\u015f\u0131k olarak her 800 do\u011fumda g\u00f6r\u00fclen bu durumun nedeni, fazladan insanlarda 21. Kromozomun…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":-1,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[86],"tags":[13,12],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.evdekibakicim.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/338"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.evdekibakicim.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.evdekibakicim.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.evdekibakicim.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.evdekibakicim.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=338"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.evdekibakicim.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/338\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5475,"href":"https:\/\/www.evdekibakicim.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/338\/revisions\/5475"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.evdekibakicim.com\/blog\/wp-json\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.evdekibakicim.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=338"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.evdekibakicim.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=338"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.evdekibakicim.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=338"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}