Uyku, kişilerin genel sağlık ve refahı için çok önemlidir. Araştırmalara göre düzensiz uyku diyabet ve kalp hastalıkları dâhil olmak üzere birçok sağlık sorununa sebep olabilmektedir. Yaşlılar uykusuz kaldıklarında ve iyi bir gece uykusu alamadıklarında hastalıklara yakalanma konusunda yüksek risk grubunda yer almaktadır. Aslında, yaşlıların yarısından fazlası uykuya dalmakta güçlük çekmekte veya uykuda kalmakta sorun yaşamaktadır. Bir kısmı ise sabah erken uyanma ve parçalı uyku sorunlarıyla karşılaşmaktadır.

 

Neden yaşlılarda uykusuzluk problemi çok yaygın?

 

Yaşlılarda uykusuzluğun çok yaygın olmasının en önemli sebebi çeşitli sağlık sorunlarıdır. Stres ile ilgili sorunlar, anksiyete ve depresyon uykusuzluğun nedenleri olarak gösterilmektedir. Kullanılan bazı ilaçlar uykuya daha zor dalmaya neden olabilmektedir. Gün boyunca yeterince aktif olmamak da uykusuzluk problemi oluşturabilmektedir. Buna ek olarak, kişi yaşlandıkça uyku-uyanıklık döngüsünü düzenleyen epifiz bezinin salgıladığı melatonin hormonunun salgısı düşer ve bunun sonucu olarak birey uykusuzluk problemi yaşayabilir.

 

Yaşlılar gençlere göre daha az uykuya mı ihtiyaç duyarlar?

 

Bu yaygın bir inanıştır ama bunu destekleyen çok az kanıt vardır. Sağlıklı bir yaşam için, çoğu yetişkinin günde yedi-sekiz saat arası uykuya ihtiyacı vardır. Ne yazık ki, bazı yaşlılar bu belirtilen saatlerden çok daha az uyuyabilmektedir. Yaşlıların daha huzurlu uyku almalarına yardımcı olmak için bakıcılar ne yapabilir?

 

Sağlık sorunları ve kullanılan ilaçlar

 

Yaşlıların uykularının bölünmesinin en yaygın nedenlerinden biri uyku apnesidir. Geceleri horlayan yaşlıların uyku apnesi bir doktor tarafından kontrol edilmelidir. Akciğer hastalığı, konjestif kalp yetmezliği, bunama ve kronik ağrı dâhil olmak üzere diğer sağlık koşulları da uyku sorunlarına neden olabilmektedir.

Mesane sorunları olan ve idrara sık kalkma zorunluluğu hisseden yaşlıların da uykusu sıklıkla kesilmektedir. Bazen de bu idrar yolu enfeksiyonundan kaynaklanmaktadır Belirtildiği gibi, depresyon ve anksiyete de uyku kalitesini bozan diğer sağlık sorunları arasında yer almaktadır.

Uyku bozukluklarına neden olabilen ilaçlar arasında merkezi sinir sistemini etkileyen uyarıcı ilaçlar, bazı anti-depresanlar, steroid ve bunun gibi ilaçlar yer almaktadır. Bununla beraber bazı durumlarda, kafein alımını ortadan kaldırarak yaşlının normal uyku uyuması sağlanabilmektedir. Sanılanın aksine, alkol de uyku kaçmasına neden olabilmektedir.

 

Gündüz aktiviteleri ve uykusuzluk

 

Gün boyunca aktif olan yaşlıların geceleri daha uzun süre ve kaliteli bir şekilde uyudukları gözlemlenmiştir. Bu sebeple sevdiklerimizi gün içinde daha fazla hareket etmeleri ve gündüzleri şekerleme yapmamaları konusunda cesaretlendirmeliyiz.

 

İyi uyku düzenini teşvik etmek için başvurulabilecek diğer yöntemler

 

Uygun bir uyku ortamı ve güvenilir bakıcı uykuya dalmayı kolaylaştırmaktadır. Yaşlı yakınlarınızı uyuma alanlarının diğer aktiviteler için uygun olmadığına ikna edin ve onların yatak odalarının uyku için rahat ve elverişli olduğundan emin olun. Çok sıcak veya çok soğuk oda sıcaklıkları uykuya dalmayı zorlaştırmaktadır. Bu sebeple yatak odasının sıcaklığının oda sıcaklığı seviyesinde olmasına özen gösterilmelidir. Bu konuda tecrübeli bakıcılar oldukça yardımcı olacaktır. 

Gece boyunca tuvalete kalkmayı önlemek için de yatmadan birkaç saat öncesinde sıvı alımını sınırlamak faydalı olacaktır.

 

Uyku ilaçları yardımcı olur mu?

 

Yaşlılar için reçeteli uyku ilaçları mevcuttur. Ancak bu ilaçlar bir takım yan etkilere neden olabilmekte ve ayrıca yaşlının düşme riskini de arttırmaktadır. Uyku kalitesini artıran bazı doğal bitkilerden yararlanmak faydalı olacaktır. Bunlardan en çok bilineni kediotudur. Ayrıca bir fincan papatya çayı da uykuya dalmakta yardımcı olabilmektedir. Önemle hatırlatmak isteriz ki, tüm tedavilerde olduğu gibi, hatta medikal olmayanlarda bile, öncelikle doktora danışılmalı ve onayı alınmalıdır.

 

Sonuç

 

Uykusuzluk ve uyku problemleriyle yaşlı bireylerde sıklıkla karşılaşılmaktadır. Yaşlılarımıza bu konuda yardımcı olmak için önce herhangi bir fiziksel problemlerinin olmadığından emin olmamız gerekmektedir. Eğer ciddi bir sağlık problemleri yoksa ve uykusuzluk hali devam ediyorsa, o zaman da gündüz etkinliklerini artırmak ve strese bağlı sorunlarına açıklık getirmek yararlı olacaktır. EvdekiBakıcım, Ataşehir ve Sarıyer yaşlı bakım konusunda uzman kadrosu ile sizlerin hizmetindedir.