65 yaşın üzerindeki her dokuz kişiden birinde Alzheimer hastalığı olduğunu biliyor muydunuz? Alzheimer, tedavisi olmayan, hasta yakınlarının refahını ve sağlığını önemli ölçüde etkileyen yıkıcı bir hastalıktır. Araştırmacılar, Alzheimer hastalığının erken tanısının yanı sıra, bu tedavi edilemez beyin hastalığına yakalanma riskinin kimlerde yüksek olabileceğini tahmin edebilmek için çalışmalar yapmaktadır.

 

Neden Alzheimer hastalığı çok yaygın?

 

Alzheimer hastalığının yaygın olmasının nedeni bu hastalığın yaşlanmakta beraber görülmesi ve insan ömrünün gün geçtikçe artmasıdır. İlerlemiş yaş bu hastalık için en büyük risk faktörüdür.

Birçok vakada bilişsel gerileme belirtileri başlamadan Alzheimer teşhisi konamamaktadır. Bilişsel gerilemenin en yaygın belirtileri hafıza problemleri, karışıklık, kötü yargılama becerisi, aşırı unutkanlık, konuşma ya da yazma güçlüğü, rutin görevleri yerine getirmekte zorlanma ya da kişilik değişiklikleridir. Araştırmacılar, basit bir göz muayenesi ile diğer belirtiler ortaya çıkmadan önce alzheimer hastalığının erken dönemlerinde teşhis konabilmesini sağlamaktadır. Ayrıca tecrübeli hasta bakıcılar erken teşhis konması açısından önemli paya sahiptir.

 

Bu göz testine özgün olan şey nedir?

 

Söz konusu testte, ışığa duyarlı olan gözün arka kısmındaki retinada yer alan kan damarlarının genişliğini ölçmek için özel bir yazılım ve dijital fotoğraf özelliğine sahip bir kamera kullanılmaktadır. Alzheimer hastalığı bu özel yazılım ve kamera kullanılarak ortaya çıkarılabilmektedir.

Bu yöntem Alzheimer hastalığını erken tespit etmek için kullanılan ilk tarama aracı değildir. Bir görüntüleme çalışması olan B pozitron emisyon tomografisi veya PIB-PET, beyinde Alzheimer hastalığında karakteristik olan beta-amiloid plakları aramak için kullanılabilir. Ne yazık ki, bu görüntüleme çalışması bir tarama aracı olarak kullanmak için oldukça pahalıdır ve pratik değildir. Araştırmacılar göz muayenesi ile bulunan retinal değişikliklerin PIB-PET bulguları ile uyumlu olduğunu işaret etmektedir.

Böyle tarama araçları faydalı olsa da, Alzheimer hastalığının kesin tanısını yapmak için uygulanabilecek tek yöntem, ancak hastanın ölümünden sonra yapılabilecek olan beyin otopsisidir. Özellikle diğer belirtilerle birleştirildiğinde ve PIB-PET görüntüleme ile desteklendiğinde olası Alzheimer için bir göz muayenesi şeklinde bir retina tarama çalışması yapmak erken tanı için yararlı olabilmektedir.

Ne yazık ki, Alzheimer teşhisinin erken konulması ve tedaviye zamanında başlanması hastalığın seyrini değiştirmeyebilmektedir. Erken tanı hasta ve ailesi için çok önemlidir, böylece hasta için uygun bir plan yapılabilir. İhtiyaç halinde hasta bakıcı ayarlanabilir. Araştırmacılar bir kişinin tedavisine ne kadar iyi cevap verebileceğini tahmin edebilmek için biyo belirteçleri bulmaya çalışmaktadır. Alzheimer hastalığı için en etkili tedavi semptom yönetimi olmakla birlikte, hastalığın ilerlemesini yavaşlatabilen ilaçlar da mevcuttur.

Ayrıca Hindistan ve Tayland’ta da yemeklerde yaygın olarak kullanılan kurkumin ve zerdeçal isimli baharatlarda yer alan bir madde, Alzheimer hastalığı için doğal tedaviler arasında yer aldığına yönelik bir araştırmalar da mevcuttur. Bu bitkilerin anti-enflamatuar etkisi olup, beyninde Alzheimer hastalığı ile bağlantılı beta-amiloid plaklarının ve diğer proteinlerin birikmesini azalttığı bilinmektedir.